Robert Wyatt
Al bijna zo lang ik me kan herinneren ben ik een fan van Robert Wyatt geweest. Nooit fanatiek hoor, meer een soort fan-light. Net als zoveel in het leven was het het toeval. Dankzij een neef kocht ik bij Disco Star in de Reguliersbreestraat in Amsterdam een aanbiedingsplaat in een nietszeggende oranje buitenhoes: kant 3 en 4 van Soft Machine Third. Had er wel eens van gehoord, maar toen ik de muziek thuis hoorde, en opnieuw hoorde, en opnieuw… onbegrijpelijk prachtig!
Kant 4 is een lang psychedelisch jazzy stuk van Mike Ratledge. Kant 3 is een lang pseudopsychedelisch stuk van Robert Wyatt, Moon in June. Even bizar en volstrekt anti-pop als geniaal en op een tongue in cheek-manier humoristisch. Die plaat heeft me nooit meer losgelaten.
Te meer niet daar op een of andere CBS verzamelplaat (aanbieding bij de V&D) een volkomen onbegrijpelijk stuk muziek stond van diezelfde Robert Wyatt, afkomstig van “the forthcoming album”. Dat album was The End of an Ear, de eerste soloplaat van Wyatt, uit 1970. Onbegrijpelijke muziek, maar voor een jochie met nieuwsgierige oren juist daarom zo aantrekkelijk. Wyatt zelf noemde The End of an Ear zijn derde poging om een solostuk op te nemen; de tweede was het al genoemde Moon in June, de eerste een blues-opname gemaakt in California in 1968, een opname waaraan Jimi Hendrix heeft meegewerkt.
Een paar jaar later liep ik tegen Rock Bottom aan, de door Nick Mason geproduceerde soloplaat waar Wyatt, losgemaakt uit de door de free jazz beïnvloede kring rond de post-Soft Machine band Matching Mole, denk ik voor het eerst echt helemaal zijn eigen eigenwijze gang gaat, de eenvoud zoekt, en melodieuze nummers maakt waarin het klankexperiment weliswaar niet geschuwd wordt, maar toch veel meer dan daarvoor ondergeschikt gemaakt wordt aan de song.
Na Rock Bottom kwam ik niet meer los van Wyatt. Mooier en mooier werden zijn platen, eenvoudiger, rechtlijniger en tegelijk melodieuzer. Ik heb een keuze gemaakt uit de officiële uitgaven, en daaruit weer een gedeelte hoor je op de radio (donderdagavond 12 april en donderdag 19 april, na middernacht). Maar je kan (binnenkort) ook hier klikken voor het eerste radioprogramma, en hier voor het tweede. En hier volgen binnenkort nog knopjes om naar extended versions te luisteren.
Wil je precies weten wat er van Wyatt op plaat of CD is verschenen, kijk dan op de uitstekende discografie-site van Age Rotshuizen, hulloder (naar de titel van een Soft Machine-stuk).
In Wissel @ VPRO, het donderdagavondprogramma op Radio 6 (na middernacht) in de balk met avontuurlijke en vernieuwende muziek, heb ik van de belangrijkste platen van Wyatt een paar mooie stukken uitgezocht. Een nummer van de op BYG uitgebrachte demo-opnamen van voor de eerste LP en een paar stukken van Soft Machine 2. Natuurlijk ook Moon in June, afkomstig van Soft Machine Third. Ook iets van The End of an Ear; en van de eerste Matching Mole-LP (die titelloos bleef), naast stukken van de veel later uitgebrachte compilatie met live-opnamen Smoke Signals, en een stuk van de twee LP, die Little Red Record heet. Een kant van Rock Bottom, verder een gedeelte van de onlangs uitgebrachte CD met opnamen van een concert uit 1974 met een introductie door John Peel; en dan nog een deel van de prachtige plaat Ruth is stranger than Richard.
9 reacties
He Aad, ook voor mij is Third een ear-opener geweest. Ik was een jaar of tien toen de geluiden van Soft Machine me voor het eerst ter ore kwamen in de naburige kunstenaarscommune. Volkomen gebiologeerd was ik door de geluidsexperimenten en de mmwaowwaow-sound van Mike Ratledge orgeltje in Out-Bloody-Rageous, en licht giechelig over die rare man die maar voort bazelde en ondertussen probeerde te drummen (Oh wait a minute…) Enkele jaren later, inmiddels middelbare scholier kocht ik ‘m zelf en luisterde heel anders naar Robert Wyatt. Rockbottom volgde snel en ik was helemaal om, wat een rijke wolk van geluid… en hoe ongelofelijk kwetsbaar ook. Sinds die tijd duikt Wyatt als een paddestoel uit een rhizomatisch netwerk om de zoveel tijd op onverwachte plekken op. Met tussenpozen haal ik dan weer even in wat ie in die tussentijd heeft gemaakt. Maar zowel Third als Rockbottom zijn altijd bij me gebleven (staan nog steeds tussen alle nieuwe muziek op m’n iPod), en als ik terugkijk hebben ze mijn oren geopend voor zoveel meer…
De hele Canterbury- scene is een wereld op zich, wat muziek betreft. Zoek en gij zult vinden, de namen die zoveel moois hebben voort gebracht. Maar desalniettemin het is goed dat dit op de radio wordt uitgezonden, nu Gong nog.
Eindelijk eens aandacht op de radio voor Robert Wyatt. Ik heb niets toe te voegen aan de commentaren die hier al staan behalve dit: Voeg er nog een derde aflevering aan toe en draai dan ook iets van de ELP’s die op CD zijn verschenen. Vooral de Spaanstalige versies zijn verschrikkelijk mooi! En wanneer komt er aandacht voor Caravan, Hatfield and the North en inderdaad Gong? Het gaat eindelijk de goede kant op met VPRO radio!
Donderdag zijn er op de radio stukken te horen van onder meer Dondestan Revisited, Cuckooland, Old Rottenhat en Nothing can stop us. Op deze site vind je dan links naar (iets) uitgebreidere versies van de onderdelen van het radioprogramma. De Spaanstalige opnamen zijn zeker een keer apart aandacht waard, en dat geldt inderdaad ook voor bijvoorbeeld Caravan en Gong (en voor de hele Canterbury scene trouwens!). We komen er beslist op terug!
Hallo Aaad,
Via de archieven op Internet, heb ik de uitzendingen over Robert Wyatt met groot plezier beluisterd (net als vele andere trouwens)m eaar als doorgewinterde Softmachine/Robert Wyatt fan deed dit me veel deugd. Gaarne meer van de Oxfordscene en ook op Internet. Thanx, Ik heb de Sotmachine in Nederland zien optreden in het Concertgebouw van Amsterdam en dat heeft een levenslange liefde opgeleverd, met vooral Robert als Tovenaar.
Graag meer, dus! Gusta
@ Gusta: in de planning is een avond met Hugh Hopper en Phil Miller, uitzending op 8 september 2007!
[...] Eerder in De Wissel: dit portret van Robert Wyatt. [...]
Gisteren van een vriend met wie ik ook naar soft machine in het concertgebouw geweest ben de cd Grides gekregen. Opgenomen op 25 oktober 1970 in het concertgebouw!!!
Prima opname, klinkt stukken beter dan de mono-opname die ik indertijd zelf heb gemaakt en ergens in een grote doos nostalgisch ligt op te lossen.
[...] Eerder in De Wissel: dit portret van Robert Wyatt. [...]