De Wissel

Donkere dagen voor John Cale

Dyddiau Du is Welsh voor Donkere Dagen – mooi dat het in zo’n ondoorgrondelijke taal ook een alliteratie bevat, twee van die doffe d’s die aan de uitdrukking een extra bijna muzikaal cachet lijken te geven. Het is de titel van de audiovisuele installatie van de in Wales geboren John Cale, voor de biennale van Venetië, en nog te ondergaan tot 22 november. Dyddiau Du is een installatie waarin poëzie, zang, en visuele elementen zijn versmolten: Cale achter de piano, Cale op verschillende historische plaatsen in zijn geboortestreek, de zonsopgang vanuit zijn oude huis en angstaanjagende beelden van Cale als gemartelde die “water boarding” ondergaat terwijl een koor de Welshe en Engelse volksliederen zingt.

John Cale als een gemarteld, getormenteerd, door angst en paranoia bevangen mens. Het is bijna het handelsmerk van deze in 1942 geboren componist, schrijver, zanger, pianist, die in de jaren ‘60 naar de Verenigde Staten vertrekt om zich in de New Yorkse minimal-scene te storten, en die daarna furore maakt met de legendarische art-rock-band The Velvet Underground. Bijna net zo fameus als de shockerende albums van de groep zijn de ruzies tussen Cale en mede VU-lid Lou Reed, en we zien Cale dan ook het veld ruimen om voordat de groep een natuurlijk einde kent in 1970.

John Cale produceert albums van onder meer Nico, Squeeze, en Patti Smith, maar ook bijvoorbeeld de eerste plaat van The Stooges. In 1974 keert hij terug naar Europa, waar hij drie albums opneemt voor Island. Fear, de eerste plaat van die somber gestemde, onheilszwangere trilogie verscheen precies 35 jaar geleden, op 1 oktober 1974. Somber gestemd, op het paranoïde af, met klanken die lijken voort te komen uit ongebreidelde agressie. Bekendste nummer van Fear is misschien wel “Fear is a man’s best friend” – opkruipende angst in de dreunende piano die uiteindelijk ten onder gaat in de bijna schreeuwende klanken van de band (waarin trouwens onder meer Brian Eno, Phil Manzanera en Andy Mackay, allemaal Roxy Music-veteranen). En dat is een sfeer die Cale op alle drie de platen die hij in die periode voor Island maakt, vasthoudt, zoals in de verontrustende cover van het dankzij  Elvis Presley befaamde nummer Heartbreak Hotel, waar verdriet, jaloezie, angst en waanzin de toon zetten.

Podcast meteen beluisteren:

091002wisselpodcale

In het tweede deel van de podcast hoor je een gesprek met slagwerker Peter Elbertse en pianist Jeroen van Veen over een bijzonder instrument, de hang.

Abonneren op de Wissel-podcast – klik hier.

Officiële John Cale website (MySpace) – klik hier. Met onder meer de aankondiging van Een Avond Met John Cale in het MoMa in New York op 19 oktober over de relatie tussen (beeldende) kunst en muziek.

Meer over John Cale’s installatie in Venetië – klik hier. In die installatie zijn onder meer beelden gebruikt van Cale in de Dinorwic mijn in Noord-Wales. Indrukwekkende foto’s van die omgeving zijn hier en hier te vinden.

Het vroegste werk van Cale, de minimal-tijd in New York – klik hier.

tags: experimental, pop